From Vault of Memories Past

I wrote this poem over a span of one month. As the poem is long , I shall post it in parts every Friday. It’s a poem about love but some may find the content semi-erotic. Lest their finer senses be disturbed, be aware and proceed at your own risk


Thirty six years back, on a hot summer night I left my home and boarded a train to my alma mater in Varanasi, India on my way to a land and future unknown. With lots of dream in my eyes and a nearly empty pocket, with a passport and visa on hand, I left the comfort of a secure job for an uncertain future.

That I will write something, that too poetry, was furthest from my mind on that day. Fast forward thirty years, I was writing poems, had a blog going and before I knew it six years have passed. However I was restless. I just couldn’t sit still for hours on and keep on writing. So my poems were short, some really short. I was even afraid to attempt to write short stories. Then the pandemic happened and the world turned on its head. Who thought that people would be stuck in their homes for months with nowhere to go, basically grounded by a microscopic virus.

Through all the sufferings and loss, people coped with the situation in their own way. At the end of November of 2020, I sat down to attempt writing a long poem with a consistent theme. I kept at it for nearly four weeks, writing atleast a stanza every day. The result was a poem in six parts with fifty three stanzas and nearly five thousand five hundred words with a prologue and an epilogue.

Now came the hard part. I was sure that this long poem would need editing before being published. Editing was not my forte. So first I requested my daughter, who had a knack for writing, to read and edit the poem, but when I discussed with her the theme of the poem she refused. Maybe she felt that I lost my nuts. I then approached my eldest son to review and edit. After much hemming and hawing, he did few stanzas and then he stopped. There it languished for more than six months till I decided today to post it in parts, couple of stanzas every week on Fridays for next few weeks.

So, here it is. I start with the prologue and from next Friday will start with the first two stanzas of part I. Appreciate my readers constructive criticism.


The voice was mellifluous;
The magic was still there;
Maybe age had softened it a little;
A little tired, little sad,
But the first “Hello, Love”,
Lit the fiery passion in my heart,
A fire that was kept well hidden,
Dormant for so long;
Blood rushed to my head,
I wanted to shout with joy,
Words rushing choked my throat,
Wanted to hug her hard,
And smother her with warm kisses,
But before I could say a word,
The voice from the past
Whispered in my ears,
Love of mine, keeper of my
Heart and soul,
Did you guard my youth well;
Because today I have come
To ask it back,
To recreate the magic of eons ago,
When on a meadow far away
As the sun set, and
Under a moonlit sky,
Inhibitions were shed,
Lust vanquished,
Passion calmed,
Love reigned,
I gave myself to you,
Carried you in me always,
A flower blossomed,
And we became one.
[December 17, 2020]

© Pranabendra Sarma 2021

Sanity in a World Gone Mad

I have been writing sporadically during last year or so and have been absent from my blog for long time at a stretch. Hopefully in a few months things start to be normal, whatever the new normal means. After a long time I translated a poem that I wrote yesterday to my mother tongue Axomiya (অসমীয়া / Assamese), Bengali and Hindi. I have no formal training in Bengali or Hindi and I do feel that I am getting rusty. I only wish that the poem was more uplifting. Oh well, maybe it is the sign of the times. I post the poem and the translations in the order written.

Sanity in a World Gone Mad

Soothed by faith,
Lulled into submission,
Mortgaged my brain
and I followed,
This path leads to
the sacrificial altar,
Blind followers
to be ordained,
And the blood of
meeks shall flow.

For a dollop of peace,
For promise of security,
I sold my heart;
To stop the incessant shrieks
of an wounded heart
ringing in my ears,
I cut open my heart,
and let it bleed;
A call for action subdued,
I followed,
An easy path
that leads to the gallows;
I sacrificed my humanity.

Don’t ask for your rights,
Lest you be labeled
a mental case,
Don’t ever dare to question,
Lest you be called
a traitor,
Sword of faith, or
Guillotine of nationalism,
Dangles over your head,
Off with yours,
The blind followers chant.

Dare not look for one,
To lead you from
darkness to light,
For one who comes
from amongst you
shall ask for sacrifice
that you are not
ready to make;
For you have already
mortgaged your brain,
bartered your heart,
To the merchants who promised,
Peace, prosperity and security,
For blind faith;
And delivered death.

I met the mad man
sitting alone in the street corner,
I extended my hand and assured,
I shall take him to the healers
and he shall be
sane again;
Our eyes met in silence,
Mockingly his asked,
Caged in a world gone mad,
You are promising insanity
to one who is sane?
Are you God,
Or his broker?

এখন পাগল পৃথিৱীত মানসিক সুস্থতা

ধৰ্ম-বিশ্বাসৰ সান্ত্বনাৰ
নিচুকণিত বশ গৈ,
বিবেকক থৈ বন্ধকত,
অনুগামী হ’লো;
এই পথে লৈ যাব
বলিশালৰ বেদীলৈ
য’ত অন্ধ ভক্ত সকলৰ
হ’ব অভিষেক,
আৰু হ’ব
বিনীত জনৰ ৰক্তপাত।

এটুপি শান্তিৰ বাবে,
সুৰক্ষাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ বিনিময়ত,
বেচি দিলোঁ মোৰ অন্তৰখন;
মোৰ ক্ষত-বিক্ষত হৃদয়ত
অহৰহ বাজি থকা চিঞৰে
অতিষ্ঠ কৰা মোৰ কৰ্ণ কুহৰৰ
অবিৰত শব্দ ৰুধিবলৈ,
কাটি পেলালো কলিজা মোৰ,
বৈ যাব দিলোঁ কলিজাৰ তেজ;
ক্ৰান্তিৰ আহ্বান কৰি দমন,
অনুগামী হ’লো ম‌ই,
সহজ পথৰ কৰিলোঁ অনুসৰণ
ফাঁচিকাঠৰ অভিমুখে;
মানৱতাৰ মোৰ কৰিলোঁ বলিদান।

হ’ব যদি খোজা নাই অভিহিত
মানসিক ৰোগগ্ৰস্ত বুলি,
নুখুজিবা প্ৰাপ্য তোমাৰ;
নকৰিবা প্ৰয়াস কৰিবলৈ প্ৰশ্ন,
নহ’লে জানোচা হোৱা পৰিচিত
দেশদ্ৰোহী বুলি;
ধৰ্মৰ তৰোৱালখন নাইবা
দেশপ্ৰেমৰ গিলোটিন,
আছে ওলমি তোমাৰ শিৰৰ ওপৰত,
শিৰচ্ছেদ, শিৰচ্ছেদ,
গৰ্জে অন্ধ ভক্তগণ।

নিবিচাৰিবা এনে এজন,
তিমিৰৰ পৰা আলোকলৈ
যিজনে কৰিব পাৰে দিকদৰ্শন,
আহিব যিজন ওলাই
জনতাৰ মাজৰ পৰা,
বিচাৰিব স্বাৰ্থ বলিদান,
অপাৰগ তোমালোক কৰিবলৈ ত্যাগ;
কিয়নো ৰাখিছা বন্ধকত
বিবেক তোমালোকৰ,
হৃদয়ক কৰিছা বিক্ৰী
বণিকৰ ওচৰত, যিয়ে
অন্ধ ভক্তিৰ বিনিময়ত দিয়ে
শান্তি, সমৃদ্ধি, সুৰক্ষাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি,
আৰু মৃত্যুৰ কৰে বিতৰণ।

আলিবাটৰ দাতিত
বহি থকা পগলাজনক
পাইছিলো লগ মই ,
আগবঢ়াই সাহায্যৰ হাত
দিলোঁ আশ্বাস,
লৈ যাম তেওঁক ম‌ই
বৈদ্যৰ ওচৰলৈ,
নিৰাময় হ’ব তেওঁ, হ’ব সুস্থ;
নিৰৱে মিলন হ’ল চকুৰ আমাৰ,
উপলুঙাৰ দৃষ্টিৰে কৰিলে প্ৰশ্ন,
পগলা হৈ যোৱা পৃথিৱীত
পিঞ্জৰাবদ্ধ তুমি,
মানসিক বিকাৰৰ প্ৰতিশ্ৰুতি
আহিছা দিবলৈ সুস্থ মানৱক?
তুমি ভগবান, নে
তেওঁৰ দালাল?

এক পাগল পৃথিবীতে মানসিক সুস্থতা

ধর্ম-বিশ্বাসের আশ্বাসনে
নতি স্বীকার করে পরলাম ঘুমিয়ে,
মস্তিষ্ক বন্ধকী রেখে
হলাম অনুগামী,
এই পথ নিয়ে যাবে
কোরবানির বেদিতে,
যেখানে অন্ধ ভক্তগণের
হবে অভিষেক,
এবং প্রবাহিত হবে রক্ত
বিনম্র জনের।

একটুখানি শান্তির জন্যে,
সুরক্ষার প্রতিশ্রুতির বিনিময়ে,
বেচে দিলাম চিত্ত আমার;
আমার ক্ষত-বিক্ষত চিত্তের
অহরহ চিৎকারে
অতীষ্ঠ হয়ে উঠা কর্ণপটহের
অবিরত শব্দ করতে অবরুদ্ধ,
কেটে ফেললাম হৃদয় আমার,
বয়ে যাক রক্ত হৃদয়ের;
ক্ৰান্তির ডাক করিয়া দমন,
অনুগামী হয়ে করেছি অনুসরণ
সহজ পথের,
যে পথ নিয়ে যায়
ফাঁসির দিকে;
মানবতার আমার দিয়েছি কোরবানি।

চাওনা যদি ডাকে কেও তোমাকে
পাগল বলে,
করোনা দাবি অধিকার তোমার;
হতে যদি চাওনা অভিহিত
দেশদ্রোহী বলে,
করোনা সাহস প্রশ্ন করতে;
ধর্মের তরোয়াল বা
জাতীয়তাবাদের গিলোটিন,
ঝুলছে তোমার মাথার উপর,
কেটে ফেলো মাথা, কেটে ফেলো মাথা,
গর্জায় অন্ধ ভক্তগণ।

করোনা সাহস খুঁজতে এমন জনের
দেখাবে যে পথ তোমাদের
অন্ধকার থেকে আলোয়,
আসবে যে তার জন্য
তোমাদের মাঝ থেকে,
কোরবানী চাইবে সে,
প্রস্তুত নয় তোমরা
স্বীকার করতে ত্যাগ;
তোমাদের তো আছে ইতিমধ্যে
মস্তিষ্ক বন্ধকী,
চিত্ত করেছো বিক্রি,
বণিকদের কাছে,
অন্ধ বিশ্বাসের বিনিময়ে যারা
দিয়েছিলো প্রতিশ্রুতি
শান্তি, সমৃদ্ধি এবং সুরক্ষার;
এবং মৃত্যু করেছেন দান।

রাস্তার কোণে একা বসে থাকা
এক পাগলের সাথে
হয়েছিল দেখা আমার,
হাত বাড়িয়ে দিয়েছিলাম আশ্বাস,
নিয়ে যাব তাকে আমি
বৈদ্যের কাছে,
এবং সে হবে নিরাময়,
আবার সুস্থ;
চোখাচোখি হলো নীরবে আমাদের,
চোখে যেন একটু তার
জিজ্ঞাসা বিদ্রুপের,
পাগল হয়ে গেছে এমন এক পৃথিবীতে
খাঁচাবন্দি তুমি,
দিচ্ছো প্রতিশ্রুতি পাগল হওয়ার
এক সুস্থ মানুষ কে?
তুমি কি ঈশ্বর,
না দালাল ঈশ্বরের?

पागल दुनिया में अक्लमंदी

धर्म विश्वास से आश्वस्त
वशीभूत शान्त,
गिरवी रख दी दिमाग,
और हो गई अनुयायी;
ले जाता है यह मार्ग
कुर्बानी के वेदी की ओर,
अंध भक्तो को होगा दीक्षा,
और बिनम्र जनता के
बहेगा खून।

थोड़ी सी शांति के लिए,
सुरक्षा के वादे के बदले में,
बेच दी दिल अपना;
अवरुद्ध करने के लिए
मेरे जख्मी दिल का
निरंतर चीख,
असहनीय वे आवाज
हर वक्त में‌रे कानों में,
मैंने अपनी दिल की
कोटल कर दि,
बहने दिया लहु को;
अनुयायि हो गया
एक सहज मार्ग का,
ले जा रहा है रास्ता यह
फांसी के और;
मैंने अपनी मानवता को
दिया कुर्बानी।

अगर चाहते नहीं
कोई कहे तुम्हें पागल,
दावा न करो
अपने अधिकारों का;
यदि चाहते नहीं
देशद्रोही कहें तुम्हे कोई,
हिम्मत ना करो
सवाल करने की;
धर्म की तलवार या
राष्ट्रवाद की गिलोटिन,
लटके हुए है
सिर पर तुम्हारे;
काट दो सिर, सिर काट दो,
दहाड़ते अंधे भक्त।

करो ना हिम्मत तलाश की,
कोई जो मार्ग दिखाते हैं
अंधकार से प्रकाश की ओर,
जनता के बीच से आयेगा जो
उसका लिए,
मांगेगा कुर्बानी वह,
तैयार नहीं हैं कोई
करने को स्वार्थ त्याग;
गिरवी है दिमाग पहले से,
बेच दिए हो दिल
उस बनियों को, जो
अंधभक्ति के बदले में
किया वादा
शांति, समृद्धि और सुरक्षा के;
और दिया मृत्यु के बरदान।

मिले एक पागल से,
अकेले बैठा हुआ
गली के कोने में,
बढ़ाया हाथ अपना,
दिया आश्वासन,
ले जाऊंगा मैं उसे
वैद्य की पास,
सब कुछ होगा सही-सलामत,
और वह फिर से स्वस्थ;
खामोशी में मिले आंखें हमारे,
कुछ उपहास सा था उसके
नज़रों के सवालों में,
कैदी हो तुम एक
पागल दुनिया की,
और करते हो वादा
पागलपन की उसे,
जो अक्लमंद हो?
भगवान हो तुम?
या उसका दलाल?

The poison I drank

In silence I suffer
The poison I drank,
Heart weeps lonely,
Tears run dry,
Afraid eyes may not lie,
I gaze at stars
At dead of night,
Words are damp
’cause my tears
rained on them,
Empty heart
Comes up barren,
When asked to give;
What value is
This life
That neither gives
Or takes,
Days pass by
As I merely survive;
Gently do I tread,
Walk to the grave,
Is lonely one;
At journey’s end waits
A cold embrace,

Feelings of the Heart – a ghazal?

I wrote this ghazal in my mother tongue Axomiya (Assamese) yesterday and tried to translate it to Hindi. After a few futile attempts, I gave up as I just could not maintain the rhythm. Today I tried translating it to English and found that it was flowing much more smoothly though I should not call it a ghazal. I tried to follow the rules as closely as I could but not sure if I succeeded. Hence the question mark in the title. I post the poems in the order written.

Continue reading “Feelings of the Heart – a ghazal?”

Searching for Stars

I wrote this poem today morning in my mother tongue Assamese (Axomiya) and then translated to English. Original Axomiya poem is posted below the English translation.

Searching for stars,
I was lost
In the expanse
Of the deep blue sky;

Unknown to me
Through the open window
You entered my heart,
And became the
Star of my sky;

If you ventured to come,
Why didn’t
Close the window
Behind you;
Who knew that
The twinkling star
Would burn so hot;

Today I am searching
For a little
Moon light,
To sooth my
Scorched heart,
Burnt by agony of loss;

Window to my heart
Is closed shut now,
I don’t search for stars
In the expanse
Of the deep blue sky

তৰাৰ সন্ধানত

মইতো আপোন পাহৰা হৈ
বিলীন হৈ গৈছিলো‍ঁ
নীলিম গগণত,
তৰাৰ সন্ধানত;
অজানিতে মোৰ
খোলা খিড়িকীৰে
হৃদয় আকাশত
কৰিলা প্ৰবেশ,
মোৰ কলিজাৰ
তৰা হৈ;
আহিছিলাই যদি
নিদিলা কিয়
বন্ধ কৰি
কোনে জানিছিল
তিৰেবিৰাই থকা তৰাটিৰ,
উত্তাপ হ’ব ইমান তীব্ৰ,
আজি বিচাৰি ফুৰিছোঁ মই
এধানি জোনাক,
হেৰাই যোৱাৰ বেদনাত
জ্বলি পুৰি চাৰখাৰ হৈ যোৱা
প্ৰলেপ দিবলৈ;
নকৰোঁ আৰু ম‌ই
তৰাৰ সন্ধান
অসীম নীলিমত,
বন্ধ কৰি থলো মোৰ
হৃদয়ৰ জপনাখন।

In search of the Unknown

gaze fixed on the stars,
a heart lost to the roses,
mind roaming the
realms of the unknown,
I take flight.

the light has shone,
alas, long gone,
darkness all around,
all illusion,
I seek the unknown.

what the heart felt,
the mind perceived,
eyes seek in vain,
try to comprehend,
all encompassing unknown.

from subconscious
to consciousness,
I soar,
my senses feel,
merge into the unknown.

The genie

I was sure I had bottled up
The genie,
and closed the lid shut tight,
Wary of being granted my wishes,
but always with a twist,
I promised myself I shall not ask.

Oh, how foolish was I,
she escapes every night,
the astral apparition,
comes dancing riding the clouds,
moonlight streaming from her hair,
dew drops dangling from her eye lashes,
lips soft like rose petals,
fingers like a painter’s soft brush,
she caresses.

Her breath like a soft breeze,
scented celestial, sensuous,
Softly I moan and try to embrace her,
to hold her tight to my chest,
my body burning with desire.

Gently she wiggles out and coos in my ears,
how dare you bottle up your heart,
and keep me away,
As I lament
another wasted night.